20-01-2017 Blog Blog

Veranderingen, gewoon wennen

"Voor mij is veranderen bijna een levensstijl geworden en voor mijn experimenten ben ik het proefkonijn."

Het nieuwe jaar is onderweg en ongetwijfeld is een deel van de mensen met frisse moed of tegenzin begonnen met goede voornemens. Ik doe daar niet aan, omdat voor mij veranderingen meestal te belangrijk zijn om uit te stellen tot het begin van een nieuw jaar. Goede voornemens gaan vrijwel altijd over gedragsverandering, zoals meer bewegen, gezonder eten, betere relaties, stoppen met roken en het minder of niet meer gebruiken van andere verslavende of verdovende middelen. Bij elke gedragsverandering is discipline van groot belang en de kans van slagen wordt flink vergroot als je zelf volledig overtuigd bent van de noodzaak van de verandering.

Een andere traditie aan het begin van een nieuw jaar is veranderingen in wetgeving. Bovendien veranderd de wereld continu, op velerlei gebieden en stilstand wordt veelal als achteruitgang gezien. Kortom, dat dingen veranderen is een vanzelfsprekendheid en dan kan je het beste leren om op een reële manier daarmee om te gaan en daarop in te spelen. Ik bedoel niet dat de processen van veranderen en omgaan met veranderingen vanzelfsprekend zijn. Die kunnen ware uitdagingen zijn.

Op mijn werk veranderen ook voortdurend zaken. We groeien, leren en verhuizen regelmatig, gelukkig het één vaker dan het ander. Een dynamische werk- en leeromgeving, een ideale ontwikkelomgeving voor mensen met autisme. Het heersende stereotiepe beeld is dat mensen met autisme, waaronder ik, bovengemiddeld moeite hebben met veranderingen. Deels kan ik dat bevestigen en tegelijk merk ik regelmatig op dat ook mensen zonder autisme behoefte hebben aan regelmaat. Tot nu toe heb ik die mensen regelmatig horen zeggen dat ze blij zijn dat feestdagenmaand december voorbij is en het 'gewone' leven weer zich heeft aangediend.

Soms verbaas ik mij over hoe veel moeite mensen met verandering hebben. Studenten die behoorlijk van slag raken als een leslokaal kort voor de les wijzigt. Mensen die direct in stress of zelfs paniek raken als een ongewenste gebeurtenis zich voordoet. Vanuit persoonlijke ervaring kan ik dat verklaren, gezien hoe onmachtig ik mij soms voel in bepaalde situaties van verandering. En bij mensen met en zonder autisme kan angst voor het niet voldaan krijgen van hun behoefte de overhand nemen.

Toen ik mijn diagnose binnen het autismespectrum kreeg, heb ik mij vrij snel voorgenomen om te gaan heulen met de lastige kanten van autisme. Voor mij is veranderen bijna een levensstijl geworden en voor mijn experimenten ben ik het proefkonijn. Het inzetten op veranderen brengt mij veel, ondanks dat niet alle proeven succesvol zijn. Ik kom steeds verder in het bereiken van mijn doel om mijn autisme te beheersen in plaats van dat autisme mij overheerst. Op dit moment durf ik te stellen dat ik voornamelijk beheers.

Een prachtige ontdekking in dat proces vind ik dat het mogelijk is om door overgave meer regie over je leven te krijgen. Het lijkt een tegenstelling, de controle uit handen geven en daardoor juist meer beheersing krijgen. Ik vind het ook niet altijd makkelijk en bij mij ontbreekt soms de moed om dat te doen. Soms wordt ik haast gedwongen door vermoeidheid of overprikkeling. Hoe rijk is het dan om te ontdekken dat de controle loslaten, niet te forceren, een antwoord voor een oplossing blijkt te zijn. Een welkome en dankbare verandering!

Veranderen valt er nog genoeg, niet omdat het kan, maar omdat het nodig is. Dat daarbij de manier waarop belangrijk is, daarover schrijf ik onder meer de volgende keer.

Reageren? Graag! Bijvoorbeeld via Twitter of LinkedIn.