24-01-2018 Nieuws van Cedris Nieuws van Cedris

Inspectie SZW: onvoldoende aandacht voor participatie en inkomenszekerheid kwetsbare burgers

“Gemeenten en hun samenwerkingspartners in het sociale domein doen veel voor deze groep, maar verbeteringen in de dienstverlening zijn noodzakelijk”.

Dit concludeert de Inspectie SZW op basis van drie kwalitatieve onderzoeken gericht op dienstverlening aan kwetsbare burgers. De inspectie stelt vast dat de afdeling werk en inkomen bij gemeenten vaak moeilijk bereikbaar is en de aanvraagprocedures voor inkomensvoorzieningen complex zijn. Professionals hebben moeite de zelfredzaamheid van burgers in te schatten. Er is onvoldoende continuïteit en integraliteit in de dienstverlening. Ook is er bij verschillende kwetsbare groepen te weinig aandacht voor participatie.

Door de gemeentelijke dienstverlening op deze punten te verbeteren kan mogelijk bereikt worden dat minder mensen ongewild verder in de financiële problemen raken of nog verder van de arbeidsmarkt komen te staan.

De drie kwalitatieve onderzoeken hebben betrekking op:

  • de toegang en uitvoering van inkomensondersteunende voorzieningen
  • de overgang van de jeugdhulp naar ondersteuning vanuit de Participatiewet en
  • de gemeentelijke dienstverlening aan gezinnen met multiproblematiek en aan dak- en thuislozen.

De Inspectie vindt professionalisering van de gemeentelijke beroepspraktijk ook belangrijk, maar is van mening dat, om de integrale dienstverlening verder te ontwikkelen, er naast deze professionalisering door gemeenten ook gewerkt zal moeten worden aan de verdere ontschotting van beleid binnen de gemeente. Ook is een betere afstemming/integratie nodig van uitvoeringsprocessen van gemeentelijke diensten en de samenwerkingspartners.

De Inspectie merkte tijdens de onderzoeken wel dat gemeenten en hun samenwerkingspartners stappen zetten om hun uitvoeringsprocessen te verbeteren. De onderzoeksrapporten zijn bedoeld om de positie van kwetsbare burgers te verbeteren, zowel op het gebied van participatie als financiële zelfredzaamheid.

Divosa en de Landelijke Cliëntenraad (LCR) gaven een bestuurlijke reactie op de bevindingen. In de eindrapportage spreekt de LCR zijn zorgen uit over mogelijk financieel gemotiveerde drempels bij gemeenten bij de vormgeving en uitvoering van inkomensondersteuning, belemmeringen in de privacywetgeving voor intensievere samenwerking en onvoldoende oog bij gemeenten voor onafhankelijke cliëntondersteuning. Divosa geeft onder meer aan het beeld te herkennen van de complexiteit van integrale dienstverlening aan kwetsbare burgers. Divosa merkt verder op dat het komen tot integrale dienstverlening een proces is dat tijd kost en nog volop gaan is, waarbij inderdaad verbetering op onderdelen mogelijk is.

 

Bron: Kamerbrief, 23 januari 2018; Nieuwsbericht Inspectie SZW, 24 januari 2018; Binnenlands Bestuur, 24 januari 2018; Divosa (samenvatting en reactie op de deelonderzoeken), 25 januari 2018.