3-11-2016 Nieuws van Cedris Nieuws van Cedris

Proefschrift: “Sociale werkvoorziening moet echt keuzes maken”

SW-bedrijven kiezen allerlei strategieën om hun taak uit te voeren. De soort strategie en hoe deze uitwerkt in de praktijk blijkt van grote betekenis voor hun succes.

Bedrijven in de sociale werkvoorziening moeten echte strategische keuzes maken willen zij succesvol zijn. Dat stelt bestuurskundige Lieske van der Torre in haar proefschrift naar de strategieën, financiële prestaties en de werkgelegenheidsopdracht van SW-bedrijven. De zogenoemde hybride organisaties worden ook minder gestuurd door de politiek dan werd aangenomen, ontdekte zij. Van der Torre verdedigt haar proefschrift op vrijdag 11 november 2016 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Bedrijven in de sociale werkvoorziening hebben de taak om werkgelegenheid voor mensen met een beperking te verbeteren. Dat is nodig: recent liet het SCP (zie eerder bericht) weten dat het aantal mensen met een beperking dat werkloos is, nog steeds relatief groot is.

Verschillende strategieën
Uit het proefschrift ‘Sociale werkvoorziening tussen overheid, markt en samenleving. Een studie naar de achtergronden, praktijken en resultaten van de strategieën van hybride organisaties’ van Van der Torre blijkt dat SW-bedrijven allerlei strategieën kiezen om hun taak uit te voeren. Ze onderzocht in 2012-2013 bij acht SW-bedrijven de werkwijze en uitdagingen. Sommige SW-bedrijven behouden de eigen productieactiviteiten, andere realiseren werkplekken bij bedrijven in de markt. Er zijn SW-bedrijven met miljoenentekorten, maar er zijn er ook met een positief financieel resultaat. Ook verschilt het aantal plekken bij reguliere werkgevers die het SW-bedrijf weet te realiseren per bedrijf.

Consequente strategie doet er toe
De strategieën van SW-bedrijven blijken van grote betekenis voor hun succes, aldus de promovenda. Daarbij is niet zozeer het soort strategie van belang, maar meer hoe deze uitwerkt in de praktijk. Zowel strategieën waarbij SW-bedrijven zich hoofdzakelijk richten op de markt, als die waarbij ze zich hoofdzakelijk richten op de overheid, kunnen leiden tot succes. Ook kan zowel de focus op het realiseren van beschut werk als op het detacheren van SW-medewerkers succesvol zijn.

Van der Torre concludeert dat SW-bedrijven een effectieve strategie moeten kiezen op basis van een omgevingsanalyse en hun identiteit. Deze moeten ze ook consequent doorvoeren. Dit laatste hebben SW-bedrijven echter niet volledig zelf in de hand. Gemeenten kunnen strategische onduidelijkheid creëren doordat zij onvoldoende snel besluiten nemen over de toekomstige koers van het SW-bedrijf.

SW-bedrijven best autonoom 
Hoewel SW-bedrijven volgens de wet ‘slechts’ uitvoerders zijn van de invulling die gemeenten geven aan de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW), blijkt uit het onderzoek dat zij regelmatig meer autonomie hebben. De koers van het bedrijf wordt vaak bepaald door de directie - en niet in eerste instantie door de gemeente. De SW-directies stellen daarbij de kansen die zij zien voor de mensen met een arbeidsbeperking in de lokale economie, de ontwikkeling van het wettelijk kader van de WSW en hun organisatie-identiteit centraal bij het kiezen van hun strategie.

Over Lieske van der Torre 
Lieske van der Torre (1982) studeerde Algemene Cultuurwetenschappen en Bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. In 2009 startte ze daar als wetenschappelijk docent Bestuurskunde. In de periode 2015-2016 werkte Van der Torre als onderzoeker en adviseur bij RadarAdvies, een bureau gespecialiseerd in sociale vraagstukken. Sinds 1 september 2016 is Van der Torre werkzaam als postdoctoraal onderzoeker bij de Universiteit Utrecht in een project over Succesvol Lokaal Bestuur.

Bron: Bericht Erasmus Universiteit Rotterdam, 1 november 2016.