14-02-2018 Nieuws van Cedris Nieuws van Cedris

Verslag van het Kamerdebat over de Participatiewet

De vaste Kamercommissie SZW debatteerde op 8 februari met staatssecretaris Van Ark over diverse aspecten van de Participatiewet. Het debat concentreerde zich op de kabinetsplannen voor loondispensatie, beschut werk, het banenplan, de Wajong en zijdelings over BUIG.

 

Kamerleden over loondispensatie

Tijdens het Algemeen Overleg had vooral de oppositie kritiek op de manier waarop de Participatiewet nu uitpakt. Zij waren kritisch over de kabinetsplannen om mensen met een arbeidsbeperking voortaan geen loonkostensubsidie te geven, maar om te schakelen naar een systeem van loondispensatie. 

  • Woordvoerders als Jasper van Dijk (SP), Gijs van Dijk (PvdA) en Voortman (GL) vrezen slechtere arbeidsvoorwaarden, een loon beneden het minimumloon en te ingewikkelde procedures voor de mensen die er mee te maken krijgen. Zij zien ook dat er maar mondjesmaat beschut werkplekken bijkomen: het zijn er nu iets meer als 700, terwijl de doelstelling nu ruim drie keer zo hoog ligt.
  • Gijs van Dijk (PvdA) opperde om te komen tot een SW 2.0, waarbij alle verschillende regimes op elkaar aansluiten. Iemand kan dan in een sociaal werkbedrijf beginnen, van daaruit doorstromen naar beschut werk en dan naar een garantiebaan. Dat idee sprak ook Peters (CDA) aan.
  • De drie coalitiewoordvoerders waren positief over loondispensatie. Nijkerken (VVD) constateerde dat de uitvoering van de Participatiewet bij gemeenten ligt en dat die wel een tandje bij mogen zetten. Ze pleitte er voor dat de staatssecretaris rapporten als recent van de Inspectie SZW onder de aandacht van gemeenteraden brengt, zodat die er over kunnen spreken.

Binnenkort notitie loondispensatie

Staatssecretaris Van Ark stuurt in maart een hoofdlijnennotitie over loondispensatie naar de Kamer, en reageert nu alleen procedureel. Wel bevestigde ze dat loondispensatie er komt; het is een besluit uit het regeerakkoord.

Ratio van de regeling is dat ze werkgevers voor alle soorten werk een gelijksoortige regeling wil bieden. Het is echter niet de bedoeling dat de administratieve lasten daarom bij werknemers of gemeenten gelegd worden. Het moet voor iedereen een eenvoudige regeling zijn.

Staatssecretaris over Participatiewet

In het debat gaf staatssecretaris Van Ark de hoofdlijn van de Participatiewet aan. Het doel is mensen met een beperking naar werk toe te leiden, bij voorkeur regulier werk. Gemeenten zijn daarvoor verantwoordelijk en hebben de budgetten en voorzieningen.

  • Het aantal reïntegratietrajecten dat gemeenten aanbieden groeit en er komen meer beschutwerk-plekken. Het glas is half vol, maar dat betekent ook dat we er dus nog niet zijn. Van Ark wil de Participatiewet verbeteren, waarbij het gaat om het ondersteunen van kwetsbare groepen en goede dienstverlening aan werkgevers.
  • De indicatiecriteria voor toegang tot beschut werk zijn streng. Het is daarom moeilijk te koppelen aan de praktijkroute. Het is mogelijk is dat iemand beschut begint en van daaruit doorgroeit, maar de overgangen tussen de systemen zijn nog niet optimaal.
  • Gemeenten besluiten hoe ze beschut werk uitvoeren. De meesten wijzen daar SW-bedrijven voor aan. Van Ark benadrukte dat de SW-regeling weliswaar gesloten is, maar dat betekent niet dat er geen mensen meer bij SW-bedrijven kunnen werken. Het is echter aan gemeenten dat te beslissen.
  • Gijs van Dijk zocht naar manieren om beschut werk zó te verbreden dat er meer mensen gebruik van kunnen maken. Hij vroeg zich af of dat niet via gemeenten kon. Van Ark antwoordde dat de wet zo is ingericht dat gekeken wordt naar wat mensen kunnen. Dat is aan gemeenten, er is veel maatwerk mogelijk. Ze was daarom niet toe aan verbreding.

Veel kamerleden maakten in het debat een punt van verschillend loon voor hetzelfde werk. Het komt immers steeds vaker voor dat mensen met een beperking of in een uitkering werken op dezelfde plek onder verschillende arbeidsvoorwaarden. Iemand met een indicatie voor de sociale werkplaats kan bijvoorbeeld naast iemand zitten die beschut werk doet onder de Participatiewet en naast iemand vanuit de banenafspraak. Allemaal met een andere beloning. Dat erkent Van Ark. Maar ze meent dat het niet anders kan, omdat er nieuwe wetgeving is. "We willen dat mensen hun oude rechten behouden. Dat maakt de overheid betrouwbaar."

Ze gaat zelfs een stapje verder. "Als je eerlijk bent, is dagbesteding met een uitkering niet altijd scherp te onderscheiden van een beschutte werkplek met salaris. Het is allemaal uit te leggen, maar het schuurt. Het is het gevolg van de fase waarin we nu zitten", aldus Van Ark eerder deze week tijdens de Cedris-lezing.

Kamerlid Jasper van Dijk (SP) vroeg tijdens het overleg aan Van Ark of ze een stop wilde zetten op de 'Flextensieconstructie' waarbij mensen werken voor één of twee euro per uur bovenop hun uitkering. "Kunnen zij niet gewoon een salaris volgens de cao krijgen?", wilde Van Dijk weten. De staatssecretaris vindt echter dat werken met behoud van uitkering een opstap kan zijn naar werk.

 

Van Ark gaf ook aan dat gemeenten en SW-bedrijven druk bezig zijn mensen 'de ondersteuning te geven die zij nodig hebben met het arrangement dat daar bij past'. Dat kan via allerlei organisatievormen. Zoals een reïntegratietraject met behoud van uitkering, met een jobcoach, dat kan binnen een beschermende omgeving, het kan vrijwilligerswerk zijn maar ook bij een regulier bedrijf. Als het maar past.

Bron: VNG, 13 februari 2018; Trouw, 9 februari 2018; Flexnieuws, 8 februari 2018; Financieel Dagblad, 8 februari 2018.